In dit onderdeel van de site vind je een verscheidenheid aan onderwerpen over kaart en kompas, routetechnieken en tips.
Kaart en oriëntatie
Als je aan iemand duidelijk wilt maken waar je ergens woont op de wereld, kun je wel zeggen: "Daar en daar, bij die grote boom", maar dan weet je nog niet precies waar dat is. Om toch goed aan te kunnen geven waar je bent hebben ze landen, stadsnamen en straatnamen uitgevonden. Maar als je in een groot bos loopt dan weet je nog niet precies waar je bent en om ook dan precies aan te kunnen geven waar je bent hebben ze over de hele aardbol een stelsel van lijnen gelegd. De hoofdlijnen worden gevormd door meridianen (van noord naar zuid) en parallellen (evenwijdig aan de evenaar). Binnen die grote vakken hebben ze weer een kleinere onderverdeling gemaakt, zodat je heel nauwkeurig je plaats kunt bepalen.
Coördinaten
Hieronder zie je een stukje van een stafkaart met rechts en onder getallen. Deze getallen zijn van het coördinatenstelsel dat wordt gebruikt om nederland op te delen in allemaal vakken. De vakken op deze kaart zijn 1 bij 1 km groot (schaal 1:25.000).
Als je nu het vak rechtsonder op de kaart neemt en je wilt aangeven dat je bij De Menkhorst bent geef je dat als volgt aan in een coördinaat:
-
Neem eerst de getallen die horen bij de lijnen die door de linker onderhoek lopen van het vak waar je coördinaat in ligt. In dit geval is dat dus 219 en 456.
- Verdeel
het vak in gedachten in 100 stukken of neem een liniaal of
kaarthoekmeter. Meet vanaf punt 219 hoever je coördinaat rechts van 219
ligt (ongeveer 90). Meet nu hoever het punt boven 456 ligt (ongeveer
80) en nu heb je alle getallen van je coördinaat.
Het coördinaat wordt dus 21990-45680. Een handig ezelsbruggetje om te onthouden welke lijn je eerst moet nemen is: Eerst het huis in, dan de trap op. Dat wil zeggen, eerst van links naar rechts, dan van beneden naar boven meten.
Kompas
Het kompas is een handig hulpmiddel bij de oriëntatie als je weet hoe je ermee om moet gaan! Eerst een aantal belangrijke dingen die je moet weten over het kompas.
- Een kompas wijst op het noordelijk halfrond altijd naar de magnetische noordpool.
- De magnetische noordpool verschuift ieder jaar iets en ligt niet gelijk met de geografische noordpool. Hierdoor heeft het kompas een kleine afwijking. Vanwege de ligging van Nederland zul je daar hier niet zoveel last van hebben. Pas als je in Canada of noord Zweden of Noorwegen gaat lopen zul je daar rekening mee moeten houden.
- De kompasroos is verdeeld in 360°. Hiermee wordt een kompasrichting aangegeven (bijv. 90° is pal naar het oosten).
Richting schieten
Om de kompasrichting van een object te bepalen, of om een opgegeven kompasrichting te kunnen lopen moet je weten hoe je richting moet schieten met een kompas. Beide varianten worden hieronder uitgelegd. Deze techniek werkt het beste met een kompas met een uitklapbare spiegel.
Richting van een object bepalen
- Zorg dat je het kompas om je nek hebt hangen en kijk in de richting van het object waarvan je de kompasrichting wilt bepalen.
- Richt het kompas met gestrekte arm in de richting van het object.
- Draai nu de ring van het kompas zodat de (rode) noordpijl gelijk staat met de N (0°) op je kompas. Maak hierbij gebruik van de spiegel, zodat je tegelijk het object en je kompas kunt zien.
- Lees nu de kompasrichting af die bij het pijltje staat. (In dit voorbeeld ongeveer 45°)
In een opgegeven richting lopen
-
Stel de ring van je kompas zo in dat de opgegeven richting bij het pijltje staat.
-
Houd nu het kompas met gestrekte arm voor je en draai net zolang, totdat de (rode) noordpijl van het kompas precies op de N (0°) staat. Maak ook hierbij weer gebruik van de spiegel om zowel het kompas als de looprichting in de gaten te houden.
-
Loop nu in de richting waarin je arm wijst.
Lopen op kompas
Met behulp van de hierboven uitgelegde technieken kun je al in een opgegeven richting lopen, maar in een bebouwd of bebost gebied is het heel moeilijk om de juiste richting vast te houden. Je kunt ervoor zorgen dat je toch de juiste richting op loopt door een object uit te kiezen dat precies in jouw looprichting ligt en daar vervolgens heen te lopen. Vanaf dat object schiet je opnieuw de te volgen richting naar een volgend object. Op die manier kun je er zeker van zijn dat je in de juiste richting loopt.
Overige kompastechnieken
Het kan zijn dat je middels de hierboven genoemde techniek in een kompasrichting loopt en een object tegenkomt waar je niet doorheen kunt, zoals een groot meer. Om toch aan de andere kant van het meer weer in de goede richting te kunnen lopen kun je gebruik maken van de volgende techniek.
- Zorg dat de ring van je kompas met de N (0°) op de noordpijl staat.
- Op de meeste goede kompassen vind je op de ring twee markeringen, één op 45° en één op 315°. (zie eerste figuur)
- Draai het kompas nu 45° in oostelijke richting, zodat de noordpijl op de markering staat.
- Loop nu in die richting en tel het aantal passen dat je aflegt.
- Als je halverwege het meer (of iets verder) bent stop je en draai je het kompas 90° graden, zodat de noordpijl nu op de andere markering staat.
- Loop nu hetzelfde aantal passen in deze richting en als het goed is sta je weer op dezelfde lijn als aan het begin.
 |
 |
 |
|
Routetechnieken
Kruispuntentocht
Eén van de meest eenvoudige routetechnieken is de kruispuntentocht. Hierbij bestaat de route uit een aantal getekende kruispunten met daarin een pijl in de richting die je volgen moet.
Kruispuntentocht met noordpijl
Dit is een variant op de kruispuntentocht en heeft als verschil dat vaak niet wordt aangegeven waar je vandaan komt, maar wel wordt per kruispunt aangegeven waar het noorden ligt. Je moet dus eerst het papier in de juiste richting leggen om te weten waar je heen moet.
Bolletje-pijltje route
Ook dit is een variant op de kruispuntenroute, maar bij deze techniek staan geen kruispunten getekend. Je gaat bij iedere kruising in de richting van het pijltje. Ook hier is er een variant met noordpijl, waarbij de noordpijl vaak aan het bolletje vastzit, zodat je twee pijlen hebt. Eén die het noorden aangeeft en één die de richting waarin je moet lopen aangeeft.
|
|
Andere varianten op de kruispuntentocht
Je kunt eindeloos veel variaties bedenken op de kruispuntentocht of bolletje - pijltje tocht. Denk maar eens aan een kralentocht, waarbij verschillende kleuren kralen een verschillende richting betekenen, of een smileytocht, waarbij de kijkrichting van de smiley de te volgen richting aangeeft.